Sơ đồ xương cá - Fishbone

Sơ đồ Nhân - Quả (Sơ đồ xương cá) được phát minh bởi giáo sư Kaoru Ishikawa,  là một kỹ thuật đồ họa có thể được sử dụng theo nhóm để xác định và sắp xếp các nguyên nhân của một sự kiện hay một vấn đề hoặc kết quả. 

Nó minh họa mối quan hệ thứ bậc giữa các nguyên nhân theo mức độ quan trọng hoặc chi tiết và một kết quả nào đó. Sơ đồ Nhân - Quả cũng được gọi là Sơ đồ Kaoru Ishikawa

Sơ đồ xương cá được sử dụng lần đầu tiên bởi giáo sư Kaoru Ishikawa Tokyo Đại học (một chuyên gia Nhật Bản được đánh giá cao trong việc quản lý chất lượng) vào năm 1943 để giúp giải thích cho một nhóm các kỹ sư của Kawasaki Steel  Work cách một tập hợp các yếu tố có liên quan để giúp hiểu một vấn đề. 

Sử dụng Sơ đồ Nhân - Quả (Sơ đồ Xương cá) như thế nào?

  • Tập trung nỗ lực của nhóm vào một vấn đề phức tạp
  • Xác định các nguyên nhân, nguyên nhân gốc rễ cho một hậu quả cụ thể, vấn đề, hay điều kiện. 
  • Phân tích một số các tương tác liên quan giữa các yếu tố ảnh hưởng một quá trình hoặc hậu quả cụ thể.
  • Kích hoạt hành động khắc phục.

 Các bước thực hiện một sơ đồ Nhân - Quả (Sơ đồ Xương cá)

  1. Giải thích mục đích của cuộc họp. Sau đó, xác định, và nêu rõ, và đồng ý về vấn đề này hoặc có hiệu lực phải được phân tích.
  2. Định vị một tấm bảng hoặc giấy khổ to để mọi người có thể nhìn thấy nó. Vẽ một hộp có chứa các vấn đề hoặc hậu quả ở phía bên phải của sơ đồ với một cột sống ngang
  3. Thực hiện phiên "động não". Một phác thảo ban đầu cho các nhánh (xương) lớn, bạn có thể sử dụng các hạng mục sau:
    •  Công nghiệp dịch vụ: sử dụng 8Ps: Con người (People); Sản phẩm (Product) / Dịch vụ (Service); Giá (Price); Khuyến mại (Promotion); Chính sách (Policies); Quá trình (Processes); Thủ tục (Procedures); Vị trí (Place) / Nhà máy (Plant) / Công nghệ (Technology)
    • Sản xuất: sử dụng 6Ms: Nguồn nhân lực (Manpower); Phương pháp (Method); Đo lường (Measurement); Máy móc (Machine); Vật liệu (Material); Môi trường (Mother Nature)
    • Sử dụng các loại trên bằng cách hỏi, ví dụ như: Những điều gì thuộc về CON NGƯỜI gây ra / ảnh hưởng đến hậu quả / kết quả?
  4. Xác định nguyên nhân chính góp phần vào hậu quả đang xem xét. Điều này có thể được thực hiện bằng cách áp dụng phân tích Pareto (quy tắc 80/20) hoặc RCA (Phân tích nguyên nhân gốc rễ)
  5. Những nguyên nhân chính này sẽ trở thành các nhãn của các nhánh phụ trên sơ đồ của bạn.
  6. Đối với mỗi nhánh phụ chính, xác định các yếu tố cụ thể khác có thể là nguyên nhân gây ra hậu quả. Hãy hỏi: Tại sao nguyên nhân này xảy ra?
  7. Hãy xác định mức độ ngày càng chi tiết hơn về nguyên nhân và tiếp tục tổ chức chúng dưới các nguyê nhân hoặc nhóm có liên quan.
  8. Phân tích sơ đồ
  9. Thực hiện các hành động loại bỏ nguyên nhân. Cách tiếp cận có hệ thống chung cho trường hợp này thường là PDCA hoặc RACI.
Lợi ích của Sơ đồ Nhân - Quả
  1. Giúp xác định và xem xét tất cả các nguyên nhân có thể có của vấn đề chứ không phải chỉ là những nguyên nhân rõ ràng nhất.
  2. Giúp xác định nguyên nhân gốc của vấn đề hoặc đặc tính chất lượng theo cách có cấu trúc.
  3. Khuyến khích sự tham gia của nhóm và sử dụng kiến thức nhóm của quá trình.
  4. Giúp tập trung vào những nguyên nhân của vấn đề này mà không cần đến than phiền và thảo luận không liên quan. 
  5. Sử dụng một trật tự, định dạng dễ đọc để sơ đồ hóa mối quan hệ nhân-quả. 
  6. Tăng kiến thức về quá trình bằng cách giúp mọi người tìm hiểu thêm về các yếu tố trong công việc và họ có liên quan như thế nào.
  7. Xác định lĩnh vực cần nghiên cứu thêm, nơi thiếu hụt thông tin. 

Giới hạn của Sơ đồ Nhân - Quả

  • Không phải đặc biệt hữu ích cho vấn đề vô cùng phức tạp, có nhiều nguyên nhân và nhiều vấn đề quan hệ với nhau.

Giả định của Sơ đồ Nhân - Quả

  • Một vấn đề bao gồm một số lượng hạn chế các nguyên nhân, lần lượt là nguyên nhân và nguyên nhân phụ.
  • Phân biệt các nguyên nhân và nguyên nhân phụ là bước đầu tiên hữu ích để giải quyết vấn đề.
Nguồn: www.12manage.com

0 comments: